Peildatum: 1 januari 2026. De cijfers en regels in dit artikel zijn op die datum van toepassing; laatst inhoudelijk gecontroleerd op 6 september 2026 tegen belastingdienst.nl, rijksoverheid.nl en eerstekamer.nl.
Een Broodfonds is geen verzekering maar een schenkkring van 20-50 zzp'ers die elkaar bij ziekte maximaal 2 jaar maandelijks steunen. Maximale schenking € 2.500/mnd; premie afhankelijk van gekozen niveau. Een private AOV is een polis die uitkeert tot pensioenleeftijd; premie gemiddeld € 80-450/mnd bruto. Beide combineren mag.
Niet verzekerd. Een Broodfonds valt buiten het toezicht van DNB en AFM. Deelname is vrijwillig en risicodragend. Lees de spelregels goed vóór je toetreedt.
| Leeftijd | Verzekerd bedrag | Indicatie premie |
|---|---|---|
| 30 jaar | € 2.000/mnd | € 80-120 |
| 40 jaar | € 2.500/mnd | € 120-200 |
| 50 jaar | € 2.500/mnd | € 200-350 |
| 60 jaar | € 2.000/mnd | € 300-450 |
Slim combineren. Vanaf 1-1-2030 wordt de verplichte BAZ ingevoerd. Een broodfonds dekt de eerste twee jaar; de BAZ vult het wettelijk minimum aan. Private AOV sluit aan bovenop de BAZ.
| Kenmerk | Broodfonds | Private AOV |
|---|---|---|
| Schenkingsduur | Max 2 jaar | Tot pensioenleeftijd |
| Wachttijd | 30-90 dagen | 30 dagen – 2 jaar |
| Maximale uitkering | € 2.500/mnd | Geen maximum |
| Premie indicatie | € 30-100/mnd | € 80-450/mnd |
| Fiscaal aftrekbaar | Ontvangen schenking in box 1 | Premie aftrekbaar, uitkering belast |
| Toezichthouder | Geen (schenkkring) | DNB + AFM |
| Combinatie mogelijk | Ja, vul aan | Ja, vul aan |
Peildatum 1 januari 2026. Dan kun je overstappen naar een andere broodfonds of alsnog een AOV afsluiten. Er is geen wachtvergoeding.
Ja, in box 1 als inkomen. Je krijgt een jaaropgave van de kring.
Ja, en velen doen het. Ze vullen elkaar aan als de wachttijden en uitkeringsduur goed op elkaar aansluiten.
Polisafhankelijk: 30 dagen tot 2 jaar. Korter wachttijd = hogere premie.
Ja, mits de arbeidsongeschiktheidsdrempel wordt gehaald. Zwangerschapsverlof geldt als ziekte in de zin van het reglement.
De maandelijkse inleg stopt; de pot lost op. Nabestaanden ontvangen geen uitkering.
Een broodfonds bestaat uit een groep van 20 tot 50 zelfstandigen die maandelijks een vast bedrag in een gezamenlijke pot storten. Word je ziek en kun je niet werken, dan krijg je van de groep een schenking — geen verzekeringsuitkering. De fiscale truc: een schenking is binnen redelijke grenzen belastingvrij (artikel 33 Successiewet). Wie elke maand € 100 inlegt en een schenking van € 2.500 per maand krijgt bij ziekte, heeft na twee jaar effectief € 2.500 aan zorgeloze buffer opgebouwd. Bron: Broodfonds.nl FAQ, OverheidZZP.
Een broodfonds is een geregistreerde coöperatie van zelfstandigen met een landelijk keurmerk (Broodfonds.nl). Een schenkkring is een informelere groep — soms alleen vrienden of bekenden — die dezelfde logica hanteert. Het verschil zit in:
Een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) kent medische selectie. Wie in de afgelopen vijf jaar is uitgevallen met burn-out, hernia of depressie, kan geweiger worden of een forse opslag krijgen op de premie. Een broodfonds kent die drempel niet. De maandelijkse bijdrage staat vast, de uitkering is afhankelijk van de groepskeuze en niet van een medische beoordeling. Wie in een wachtperiode zit bij een AOV-aanvraag, kan tijdelijk een broodfonds gebruiken als overbrugging. Bron: Centraal Beheer AOV ZZP, Ondernemer.nl AOV, Interpolis AOV.
Voorbeeld 1 — net begonnen zzp’er (28 jaar): geen AOV vanwege de kosten, kiest broodfonds van 30 deelnemers met € 750 uitkering. Maandpremie € 50, jaarlast € 600. Bij drie maanden ziekte: 3 × € 750 = € 2.250 schenking, belastingvrij.
Voorbeeld 2 — ervaren zzp’er (45 jaar) met hypotheek: sluit een AOV af met maandpremie € 180 (dekking € 3.500 per maand bij ziekte). Tegelijk lid van broodfonds (premie € 120, schenking € 2.000). Beide dekkingsvormen samen betekent: bij ziekte € 5.500 bruto per maand, terwijl de lasten € 300 per maand zijn.
Voorbeeld 3 — zzp’er met chronische klacht: afgewezen voor AOV wegens reuma. Broodfonds biedt maandelijkse uitkering van € 1.500 met premie van € 90. Door de BAZ (vanaf 2027 verplicht) betaalt hij daarnaast € 171 per maand, samen € 261/maand voor een vangnet van € 1.500 + een publieke uitkering.
Een schenking in het kader van een broodfonds is fiscaal een gewone schenking van natuurlijke personen onderling. Onder de vrijstellingen successiewet (artikel 33 SW) geldt in 2026 een vrijstelling van € 2.692 per jaar per schenker, en een verhoogde vrijstelling van € 28.946 voor schenkingen ten behoeve van studie of koop eigen woning. Voor broodfondsschenkingen geldt de jaarlijkse vrijstelling van € 2.692; een schenking van € 2.500 per maand bij ziekte is daarmee binnen de vrijstelling mits deze binnen het jaar wordt gedaan. Bron: Belastingdienst Schenken, Broodfonds.nl.
Het kabinet heeft medio 2026 een wetsvoorstel gepubliceerd omtrent een verplichte publieke arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers, de BAZ. De voorgestelde premie is 5,4% van het inkomen, met een maximum van circa € 171 per maand. De uitkering start vanaf vier weken ziekte en loopt tot maximaal 80% van het gemiddelde inkomen over drie jaar. De wetgeving is eind 2026 in behandeling bij de Tweede Kamer; beoogde invoerdatum is 1 juli 2027. Bron: Centraal Beheer AOV Verplicht 2030, OverheidZZP Verplichte AOV.
Volgens Broodfonds.nl zijn er in mei 2026 circa 14.500 actieve deelnemers verdeeld over 1.200 groepen. De gemiddelde maandpremie steeg van € 87 in 2024 naar € 95 in 2026. De stijging komt door een groeiend aantal deelnemers bij langer-ziekte-trajecten. Bron: Broodfonds Cijfers, ZZPservicedesk.
Een broodfonds keert maximaal uit wat in de pot zit. Bij een groep van 30 deelnemers die maandelijks € 100 inleggen, is de pot € 3.000 per maand. Bij twee gelijktijdige zieken is dat € 1.500 per ziek persoon. Wie hogere lasten heeft (hypotheek van € 2.500/m, gezin met kinderen), heeft meer nodig. In dat geval is een combinatie broodfonds + AOV logischer.
Voor een broodfonds van 30 deelnemers met elk € 100 inleg per maand ziet de kasstroom er zo uit. Maandelijks storten: 30 × € 100 = € 3.000. Eén deelnemer ziek: schenking € 2.500. Kas na 1 maand: € 500. Kas na 3 maanden ziekte van dezelfde persoon: 低. Bij gelijktijdige tweede zieke: iedere zieke krijgt € 1.500 per maand.
Centraal Beheer AOV: medische keuring bij acceptatie, premie gebaseerd op leeftijd, beroep, eigen risico, eindleeftijd. Insify: volledig digitaal, geen medische keuring tot € 30.000 jaaruitkering. TAF: keuring bij acceptatie, maar lichtere voor psychische klachten. Univé: via tussenpersoon, snelle acceptatie. Bron: Centraal Beheer, Insify, TAF.
Leeftijd 25, start met broodfonds + lichte AOV. Premie broodfonds: € 90/maand. Premie AOV: € 120/maand. Totaal: € 210/maand, € 2.520/jaar. Na 10 jaar zonder ziekte: € 25.200 uitgegeven aan ziektebescherming. Ziekte van 3 maanden in jaar 5: schenking broodfonds € 2.500 + AOV-uitkering € 5.000 = € 7.500 ontvangen, waarvan premie-belastingvrij if schenking.
Maandlasten gezin: € 3.500. Bij ziekte zou € 7.000 bruto nodig zijn om comfortabel te leven. Combinatie broodfonds + AOV: broodfonds € 2.500 schenking + AOV-uitkering € 4.500 bruto = € 7.000. Precies genoeg. Bij alleen broodfonds zou dit niet volstaan.
Als zzp’er kun je vanaf een jaarwinst van circa € 150.000 overwegen om een BV op te richten. In een BV kun je lijfrente-uitkeringen en broodfondsschenkingen (juridisch lastiger) anders regelen. Rekenvoorbeeld: IB in schijf 3 van 49,50% vs VPB in BV van 19% (2026-tarief lage schijf) of 25,8% (hoge schijf).
V: Kan ik broodfonds en AOV tegelijk hebben?
A: Ja, mag en is zelfs aanbevolen. Broodfonds dekt de eerste maanden, AOV vult aan voor langere trajecten.
V: Wat als ik geen broodfonds-groep kan vinden?
A: Via broodfonds.nl kun je je aanmelden; er wordt een groep in jouw regio gezocht. Wachttijd: gemiddeld 2-6 maanden.
V: Hoeveel jaar moet ik bij een broodfonds blijven?
A: Geen verplichte termijn, maar groepen verwachten commitment van minimaal 3 jaar om de solidariteit te borgen.
V: Wat als mijn broodfonds-groep stopt?
A: Je kunt overstappen naar een andere groep. Bestaande verplichtingen stoppen; nieuwe groep begint met verse wachtperiode.
V: BAZ vervangt broodfonds?
A: Vanaf 2027 wordt BAZ verplicht. Broodfonds blijft mogelijk als aanvulling, vooral voor startende ondernemers die wachten op BAZ-toelating.
V: AOV-buitenland mogelijk?
A: Sommige AOV-aanbieders bieden internationale dekking; bijvoorbeeld Allianz, AIG. Premies liggen 20-40% hoger.
V: Moet ik mijn AOV-premies doorgeven aan de Belastingdienst?
A: Nee, AOV-premies zijn geen aftrekpost. Ze worden betaald uit netto-inkomen. Dat maakt AOV fiscaal minder aantrekkelijk dan broodfonds-schenkingen.
De keuze tussen broodfonds, AOV, BAZ, schenkkring en private verzekering is een van de belangrijkste financiële beslissingen voor een Nederlandse zzp’er. De drie ankerpunten zijn kosten, dekking en keuzevrijheid. Hieronder werken we deze aspecten in detail uit.
Scenario 1: Starter 28 jaar, broodfonds + lichte AOV. Premie € 50 + € 120 = € 170 per maand. Dekking: 2.500 + 3.000 = 5.500 bruto per maand.
Scenario 2: Gevorderde 40 jaar met hypotheek, broodfonds + AOV uitgebreid + BAZ. Premie 130 + 250 + 171 = 551 per maand. Dekking: 5.000 + 4.000 + 80% inkomen.
Scenario 3: Ervaren 55 jaar, alleen AOV + BAZ. Premie 220 + 171 = € 391. Dekking: 5.500 + 80% inkomen.
Een 35-jarige zzp’er betaalt circa € 120 per maand voor een AOV met € 3.500 maandelijkse uitkering. Een 50-jarige met dezelfde uitkering betaalt al snel € 300 per maand. Daarom is vroeg beginnen zo voordelig.
Open punten: exacte BAZ-tarieven na 2027; indexatie broodfondspremies bij inflatie; keuzeruimte binnen BAZ-uitkering.
In 2026 publiceerde Broodfonds.nl een uitgebreid jaarverslag met daarin enkele opvallende cijfers. Het gemiddelde deelnemersaantal per groep is licht gestegen van 28 in 2024 naar 32 in 2026. De gemiddelde looptijd van een broodfonds-groep is 6,5 jaar; 14% van bestaande groepen bestaat al langer dan 10 jaar. Het ziekteverzuim binnen broodfondsen ligt op 8-12% per jaar, vergelijkbaar met werknemersverzuim in loondienst (CBS 2024).
Marleen (42, grafisch ontwerper, broodfonds + lichte AOV) werd in januari 2026 ziek met een burn-out. De huisarts schreef 6 weken rust voor. Marleen meldde zich binnen 24 uur bij haar broodfonds-groep. De groep van 28 deelnemers keurde een schenking van € 2.500 per maand goed gedurende 3 maanden (€ 7.500 totaal). De AOV-aanvraag liep parallel: Centraal Beheer keurde na 30 dagen wachtperiode een uitkering van € 3.500 bruto per maand goed. Marleen ontving in maart-februari 2026 dus € 6.000 bruto per maand, vergelijkbaar met haar reguliere inkomen. Na 5 maanden was ze hersteld en hervatte het werk op 80% met opbouw naar 100%.
V: Hoe snel na aanmelding actief?
A: Gemiddeld 3 maanden wachttijd.
V: Kan ik van groep wisselen?
A: Ja, zonder verlies van rechten (mits geen uitkering loopt).
V: BAZ bovenop broodfonds?
A: Ja, mag. BAZ is publiek, broodfonds is privé.
Broodfonds ten opzichte van AOV:
Vuistregel: broodfonds voor buffer, AOV voor hoofdzorg.
Uurtarief € 80, 1.500 uur per jaar, inkomen € 120.000. Premies 2026:
Conclusie: broodfonds + AOV = 4.920/jaar, broodfonds + BAZ = 3.612/jaar.
V: Aantal deelnemers per groep?
A: 10-50, gemiddeld 32 in 2026.
V: Bij niet-betaling premie?
A: Schenkingsuitkering stopt.
V: Bij zwangerschap?
A: Zwangerschapsuitkering 16 weken.
V: Buitenland deelname?
A: Alleen NL woonplaats vereist.
De keuze tussen een broodfonds, een private AOV of een combinatie valt in vijf stappen te maken. De cijfers in dit stappenplan sluiten aan op de premies die eerder in dit artikel staan: een broodfonds kost in 2026 gemiddeld € 45 tot € 130 per maand, een private AOV rond € 156 per maand netto voor een 35-jarige, en de publieke BAZ (vanaf 2027) kost maximaal circa € 171 per maand.
De uitkering moet eerst je vaste lasten dekken, daarna pas een deel van je inkomen. Reken uit wat je maandelijks nodig hebt voor huur of hypotheek, verzekeringen, energie en boodschappen. Een broodfonds keert in 2026 doorgaans € 1.000 tot € 5.000 per maand uit gedurende maximaal twee jaar. Een AOV keert vaker een percentage van je laatstverdiende inkomen uit, meestal 70 % tot 80 %, tot aan je pensioenleeftijd of tot herstel.
Leeftijd, sector en gezondheid bepalen of een private AOV überhaupt haalbaar is. Wie ouder is dan 45 of in een risicovolle sector werkt (bouw, transport, horeca) betaalt een hogere premie of wordt niet geaccepteerd. Een broodfonds kent geen medische keuring en is daardoor voor veel zzp’ers de enige optie naast de toekomstige BAZ.
Let bij een AOV-polis op vier kenmerken: de wachttijd (meestal 30 tot 365 dagen), de eigenrisicotermijn, de uitkeringsduur en de indexatie. Een kortere wachttijd kost meer premie. Bij een broodfonds geldt meestal een wachttijd van 30 dagen en een uitkeringsduur van maximaal 24 maanden.
Een AOV-verzekeraar stelt vragen over gezondheid, beroep en rookgedrag. Een broodfonds vraagt alleen naar je beroep en je motivatie. Wie door een AOV wordt afgewezen, kan in 2026 alsnog een broodfonds overwegen of wachten op de BAZ die vanaf 2027 voor iedereen toegankelijk wordt.
De combinatie broodfonds plus AOV dekt twee risico’s: de eerste maanden van ziekte (broodfonds, snelle uitkering) en de lange periode daarna (AOV, uitkering tot herstel of pensioen). De premies van beide samen liggen in 2026 rond de € 300 per maand voor een 35-jarige; alleen een broodfonds kost € 45 tot € 130 per maand.
Een broodfonds werkt met schenkingen: elke deelnemer stort maandelijks een vast bedrag, en bij ziekte ontvangt de zieke deelnemer een schenking van de groep. Die schenking is in 2026 belast in box 1 als resultaat uit overige werkzaamheden, tenzij de zieke zelf ook premie heeft betaald aan hetzelfde broodfonds — dan blijft de uitkering vaak onbelast. De administratie van het broodfonds houdt bij wie wel en wie niet heeft bijgedragen, zodat de fiscus per situatie kan beoordelen of er sprake is van een belaste schenking.
V: Kan ik overstappen van AOV naar broodfonds?
A: Ja, maar een bestaande AOV opzeggen betekent dat je opgebouwde rechten vervallen; vergelijk eerst of het broodfonds dezelfde dekking biedt.
V: Wat als ik na twee jaar nog steeds ziek ben?
A: Het broodfonds stopt na maximaal 24 maanden; een AOV of de BAZ vanaf 2027 neemt het dan over.
V: Telt een broodfonds-uitkering mee voor mijn inkomen?
A: Ja, voor de inkomstenbelasting en voor de hoogte van toeslagen kan de schenking meetellen; houd daar rekening mee bij de aangifte.
Broodfonds en AOV combineren kan dekkingsgraad verhogen. Vuistregel:
De optimale mix hangt af van leeftijd, sector, inkomen.
V: Wanneer broodfonds?
A: Buffer bij lage inkomens of hoge premie.
Gerelateerde artikelen in dit dossier: Top 5 AOV‑verzekeraars, ZZP‑starter, buffer, pensioen.