Bbz-uitkering voor zzp’ers in 2026: wat je krijgt, hoe lang en wat je terugbetaalt
Kort antwoord: Wat is een Bbz-uitkering en hoeveel krijg je?
Het Bbz (Besluit bijstandverlening zelfstandigen) is bijstand van je gemeente voor zelfstandigen; voor de meeste vormen moet je bedrijf levensvatbaar zijn. Heb je als gevestigde zelfstandige tijdelijk te weinig inkomen, dan vult de gemeente je inkomen aan tot bijstandsniveau, eerst als renteloze lening, voor ten hoogste 12 maanden, met verlenging van ten hoogste 24 maanden bij tijdelijke externe oorzaken. Na afloop van het boekjaar kijkt de gemeente naar je winst en bepaalt of je de aanvulling (deels) terugbetaalt. De bijstandsnorm is per 1 juli 2026 € 1.419,46 per maand voor een alleenstaande en € 2.027,79 voor samenwonenden, inclusief vakantiegeld. Daarnaast is bedrijfskapitaal mogelijk: een lening tot € 261.048 of een gift tot € 13.052. Je moet aan het urencriterium van 1.225 uur voldoen en vraagt het aan bij je gemeente.
Een slecht jaar, een grote klant die wegvalt, een tijdelijke dip: dan kan het Bbz het verschil maken tussen doorgaan en stoppen. Het Bbz is er niet alleen voor starters, maar ook voor gevestigde, oudere en stoppende zelfstandigen. Hieronder staat per situatie wat het Bbz biedt, hoeveel je kunt krijgen en wanneer je het terugbetaalt.
Wat is het Bbz?
Het Bbz is het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004. Het is de bijstand voor zelfstandigen van 18 jaar tot de pensioengerechtigde leeftijd, uitgevoerd door je gemeente. Het Bbz kent twee soorten hulp: een aanvulling op je inkomen voor levensonderhoud en bedrijfskapitaal. Welke vorm je krijgt en of dat een lening of een gift is, hangt af van je situatie en je eigen vermogen. De gemeente beslist over het recht en de hoogte.
| Situatie | Levensonderhoud | Hoe lang |
|---|---|---|
| Voorbereiden op een start vanuit de bijstand | Je uitkering loopt door, zonder sollicitatieplicht | Voorbereidingsperiode van ten hoogste 12 maanden |
| Starten met een levensvatbaar bedrijf | Uitkering en/of krediet; de gemeente beslist over hoogte en duur | Maximaal 36 maanden |
| Gevestigd, tijdelijk te weinig inkomen | Aanvulling tot bijstandsniveau, eerst als renteloze lening | Ten hoogste 12 maanden; verlenging met ten hoogste 24 maanden bij externe omstandigheden van tijdelijke aard |
| Stoppen met een niet-levensvatbaar bedrijf | Aanvullende uitkering tot bijstandsniveau tijdens de afbouw | Je verplicht je het bedrijf binnen uiterlijk 12 maanden te beëindigen |
| Oudere zelfstandige, geboren vóór 1 januari 1960 | Aanvulling tot bijstandsniveau, ook als het bedrijf niet levensvatbaar is | Tot de pensioengerechtigde leeftijd |
Hoeveel krijg je met een Bbz-uitkering?
De aanvulling brengt het inkomen van jou en een eventuele partner op bijstandsniveau. Je krijgt dus niet de hele norm, maar het verschil tussen de norm en wat je zelf verdient. De normen worden twee keer per jaar aangepast:
| Huishouden | Per 1 januari 2026 | Per 1 juli 2026 | 12 maanden tegen de norm van 1 juli |
|---|---|---|---|
| Alleenstaande | € 1.401,50 | € 1.419,46 | € 17.033,52 |
| Getrouwd of samenwonend | € 2.002,13 | € 2.027,79 | € 24.333,48 |
De laatste kolom is een rekenvoorbeeld: 12 keer de norm van 1 juli 2026, bij helemaal geen eigen inkomen: voor een alleenstaande € 17.033,52, voor samenwonenden € 24.333,48. Voor een gevestigde zelfstandige is dat geld eerst een renteloze lening. Na afloop van het boekjaar stelt de gemeente vast wat je echt verdiende. Komen je uitkering en je netto inkomen samen boven bijstandsniveau uit, dan kan de gemeente het verschil terugvorderen; de rest wordt een gift. Blijf je op of onder bijstandsniveau, dan hoef je niets terug te betalen, tenzij je vermogen boven de grens ligt. Kreeg je te weinig, dan betaalt de gemeente het verschil alsnog.
Heb je vermogen boven de grens uit de normenbrieven, dan kan de bijstand als lening worden verstrekt. Vermogen dat aan je bedrijf is verbonden, telt volgens Rijksoverheid niet mee.
Voorwaarden voor het Bbz als gevestigde zelfstandige
- Je bedrijf is na de bijstand levensvatbaar, en je totale inkomen is dan voldoende voor jou en je gezin.
- Je voldoet aan het urencriterium: minimaal 1.225 uur per jaar aan je onderneming.
- Je kunt geen hulp (meer) krijgen via een bank of een borgstellingsfonds.
- Voor een uitkering voor levensonderhoud: je inkomen is tijdelijk laag en je kunt geen lening van de bank krijgen.
De gemeente beoordeelt of je bedrijf levensvatbaar is. Als starter vanuit een uitkering lever je eerst een ondernemersplan in.
Oudere zelfstandigen
Ben je geboren vóór 1 januari 1960, heb je minimaal 10 jaar aaneengesloten een bedrijf of zelfstandig beroep, voldoe je aan het urencriterium en is je inkomen uit je bedrijf lager dan de bijstandsnorm, dan kun je een aanvulling tot bijstandsniveau krijgen tot je pensioengerechtigde leeftijd, ook als je bedrijf niet levensvatbaar is. Voorwaarde is wel dat je uit je bedrijf naar verwachting gemiddeld minstens € 10.368 bruto per boekjaar verdient (artikel 25).
Bedrijfskapitaal: lenen of krijgen
| Jouw situatie | Lening | Gift (bedrag om niet) |
|---|---|---|
| Starten vanuit een bijstands- of WW-uitkering | Rentedragend, maximaal € 48.060 | Niet mogelijk |
| Gevestigde zelfstandige met tijdelijke financiële problemen | Rentedragend, maximaal € 261.048, binnen 10 jaar terugbetalen | Maximaal € 13.052, als je eigen vermogen lager is dan € 251.233 en je inkomen langdurig onder bijstandsniveau ligt; dan geen lening |
| Oudere zelfstandige (geboren vóór 1960) met een niet-levensvatbaar bedrijf | Renteloos, maximaal € 13.052, als je eigen vermogen hoger is dan € 175.864 | Maximaal € 13.052, als je eigen vermogen lager is dan € 175.864 |
Een gift en een rentedragende lening gaan bij een gevestigde zelfstandige niet samen. Het Bbz noemt als vormen een rentedragende lening, een renteloze lening, een borgtocht en een bedrag om niet. De looptijd van een rentedragende lening is ten hoogste tien jaar. Volgens artikel 15 van het Bbz is de rente per 1 juli 2009 vastgesteld op 8 procent per jaar, voor de hele looptijd (regeling van 22 juni 2009, Staatscourant 2009, 9690). De minister kan dit percentage herzien; vraag het actuele percentage na bij je gemeente. Voor een oudere zelfstandige is de lening voor bedrijfskapitaal renteloos (artikel 26).
Hoe vraag je het Bbz aan?
Je vraagt het Bbz aan bij de sociale dienst van de gemeente waar je woont. Met de Bbz-check op krijgikbbz.nl zie je vooraf of je in aanmerking kunt komen. Ben je het niet eens met het besluit, dan maak je binnen 6 weken bezwaar bij de gemeente; daarna kun je in beroep bij de rechtbank en de Centrale Raad van Beroep.
Het Bbz is een vangnet, geen buffer. Wie een paar maanden reserve heeft, komt een dip vaak zelf door; hoeveel, staat in buffer opbouwen als zzp’er. Kun je je belasting niet betalen, kijk dan ook naar een betalingsregeling bij de Belastingdienst. Voor inkomen bij arbeidsongeschiktheid: lees broodfonds of AOV.
Waarop dit gebaseerd is
Veelgestelde vragen
Wat is een Bbz-uitkering?
Bijstand van de gemeente voor zelfstandigen, geregeld in het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004. Het is bedoeld voor startende ondernemers vanuit een uitkering, gevestigde zelfstandigen met tijdelijke financiële problemen, oudere zelfstandigen en zelfstandigen die stoppen. Het kan gaan om een aanvulling op je inkomen en om bedrijfskapitaal.
Hoeveel krijg je bij een Bbz-uitkering?
De gemeente vult je inkomen aan tot bijstandsniveau. Per 1 juli 2026 is de bijstandsnorm € 1.419,46 per maand voor een alleenstaande en € 2.027,79 voor gehuwden of samenwonenden van 21 jaar tot de AOW-leeftijd, inclusief vakantiegeld. Hoeveel je krijgt, hangt af van je eigen inkomen.
Moet je een Bbz-uitkering terugbetalen?
Voor gevestigde zelfstandigen is de aanvulling eerst een renteloze lening. Na afloop van het boekjaar kijkt de gemeente naar je winst. Daaruit volgt of je de uitkering helemaal, deels of niet terugbetaalt. Kreeg je achteraf te weinig, dan betaalt de gemeente het verschil alsnog uit.
Hoe lang kun je Bbz krijgen?
Als gevestigde zelfstandige ten hoogste 12 maanden, met een verlenging van ten hoogste 24 maanden als je problemen komen door externe omstandigheden van tijdelijke aard. Voor starters beslist de gemeente over de duur, met een maximum van 36 maanden.
Hoeveel bedrijfskapitaal kun je lenen via het Bbz?
Een gevestigde zelfstandige kan een rentedragende lening tot € 261.048 krijgen, terug te betalen binnen 10 jaar. Een starter vanuit een bijstands- of WW-uitkering tot € 48.060. Een gift (bedrag om niet) tot € 13.052 is mogelijk voor een gevestigde zelfstandige met een eigen vermogen onder € 251.233 en een inkomen dat langdurig onder bijstandsniveau ligt (dan geen lening), en voor een oudere zelfstandige met een eigen vermogen onder € 175.864. Starters krijgen geen gift.
Waar vraag je het Bbz aan?
Bij de sociale dienst van de gemeente waar je woont. Met de Bbz-check op krijgikbbz.nl zie je vooraf of je in aanmerking kunt komen. Ben je het niet eens met het besluit, dan kun je binnen 6 weken bezwaar maken bij de gemeente.
Bronnen
Geraadpleegd op 7 november 2026.
- Situaties, starters 36 maanden, gemeente beslist — Rijksoverheid, Regels bijstand voor zelfstandigen (Bbz)
- Gevestigde zelfstandigen: voorwaarden, duur, terugbetaling, vermogen — Rijksoverheid, Kan ik het Bbz gebruiken als ik al langere tijd een eigen bedrijf heb?
- Bedrijfskapitaal 2026, bezwaar — Rijksoverheid, Kan ik als (startende) zelfstandige bedrijfskapitaal lenen of krijgen?
- Oudere zelfstandigen — Rijksoverheid, Oudere zelfstandige met een niet-levensvatbaar bedrijf
- Bijstandsnormen 2026 — Rijksoverheid, Hoe hoog is mijn bijstandsuitkering?
- Wettekst (art. 1–3, 7, 10–18, 20–27) — Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004
- Rente 8% per 1 juli 2009 — Staatscourant 2009, 9690
- Aanvragen bij de gemeente — Ondernemersplein, Bijstand voor zelfstandigen (Bbz)