Stoppen met je eenmanszaak in 2026: de belasting over je stakingswinst

Stoppen met je onderneming klinkt als een streep zetten, maar fiscaal is het een afrekening. Op het moment dat je staakt, moet je afrekenen over je stakingswinst: de stille reserves in je bedrijfsmiddelen en de vrijval van je fiscale reserves. Die winst komt in één keer bovenop je inkomen in het stakingsjaar, en daar zit het venijn: hoe hoger de stakingswinst, hoe groter het deel dat tegen het toptarief van 49,50% valt.

Over de regels is genoeg te vinden. Wat vrijwel nergens wordt uitgerekend, is wat het je concreet kost — en hoeveel je ervan kunt uitstellen. Hieronder staat het doorgerekend: hoeveel belasting bij welke stakingswinst hoort, waarom hetzelfde bedrag in het ene jaar duizenden euro’s meer kost dan in het andere, en wat een stakingslijfrente daaraan verandert.

De stakingswinst doorgerekend

De volgorde ligt vast. Eerst gaat de stakingsaftrek van € 3.630 van je stakingswinst af. Over wat overblijft geldt de MKB-winstvrijstelling van 12,7%. Het restant is je belastbare stakingswinst; die telt bij je overige inkomen op en gaat door de box 1-schijven. In de tabel hieronder is er geen ander inkomen; de laatste kolom laat zien hoeveel je netto van je stakingswinst overhoudt.

Drie dingen die de aanslag verstopt

1. Het effectieve tarief loopt op

Er bestaat geen «stakingstarief». Je stakingswinst gaat gewoon door de schijven, en omdat het vaak om een groot bedrag ineens gaat, verschuift het zwaartepunt naar boven. Bij een stakingswinst van € 25.000 betaal je effectief 26,7%; bij € 150.000 is dat al 35,5%, en bij € 400.000 loopt het op naar 40,3%. Hoe groter de stille reserves die je in één jaar laat vrijvallen, hoe zwaarder gemiddeld belast.

2. Hetzelfde bedrag, een andere rekening — door je overige inkomen

De stakingswinst komt bovenop wat je dat jaar al verdient. Diezelfde € 150.000 stakingswinst valt dus in hogere schijven als je in het stakingsjaar nog een lopende winst of loon hebt. Het verschil is fors.

Tussen stoppen in een rustig jaar en stoppen in een topjaar zit hier ruim € 10.000 verschil op precies dezelfde stakingswinst. Wie iets te kiezen heeft in de timing van het staken, kiest een jaar met weinig ander inkomen.

3. De stakingsaftrek is prettig, maar bescheiden

De stakingsaftrek verlaagt je stakingswinst met € 3.630, één keer in je leven. Omdat de MKB-winstvrijstelling er daarna nog overheen gaat, is de netto besparing de aftrek maal (1 − 12,7%) maal je marginale tarief: rond € 1.100 bij een lage stakingswinst tot ongeveer € 1.570 als de aftrek in de 49,5%-schijf valt. Het is een korting, geen redmiddel — de echte knop is de stakingslijfrente.

Uitstellen met een stakingslijfrente

Je hoeft niet alles in het stakingsjaar af te rekenen. Je mag (een deel van) de stakingswinst gebruiken om een lijfrente te kopen. Die premie is aftrekbaar in box 1 en verlaagt je belastbaar inkomen in het jaar dat je stopt. Zet je de hele belastbare stakingswinst om, dan betaal je nu niets over de stakingswinst. Let op: het is belastinguitstel, geen afstel. Over de latere lijfrentetermijnen betaal je alsnog belasting, meestal tegen een lager tarief nadat je de AOW-leeftijd hebt bereikt.

Hoeveel je maximaal mag omzetten, hangt af van je leeftijd bij het staken. De grenzen volgen de AOW-leeftijd van 67 jaar, min 5 en min 15 jaar.

Neem opnieuw € 150.000 stakingswinst zonder ander inkomen. Reken je af, dan betaal je € 53.184. Zet je de volledige belastbare stakingswinst van € 127.781 om in een lijfrente, dan is de belasting over de stakingswinst dit jaar € 0 en stel je die € 53.184 uit. Doe je het half, dan betaal je nu ongeveer € 23.300 en stel je de rest uit. Of dat verstandig is, hangt af van je verwachte tarief later — maar het verschil is jouw keuze, niet die van de fiscus.

Reken het door voor je eigen situatie

Waarop dit model rekent

Verwante berekeningen: de vrijval van je oudedagsreserve en je opties met lijfrente staan in pensioen opbouwen als zzp’er 2026; de afweging tussen doorgaan als eenmanszaak of overstappen naar een bv in het omslagpunt eenmanszaak of bv; en elk bedrag dat hier langskomt vind je met bronlink terug in de zzp-kerncijfers 2026.

Veelgestelde vragen