Reserveringsruimte 2026 berekenen: zo haal je gemiste lijfrenteaftrek in

Heb je de afgelopen jaren geen of weinig lijfrentepremie afgetrokken, dan heb je waarschijnlijk reserveringsruimte: jaarruimte die je niet hebt gebruikt en die je tien jaar lang alsnog mag inzetten. In 2026 mag je daarvan maximaal € 42.753 aftrekken, bovenop je jaarruimte van 2026. Voor een zzp’er die sinds 2023 niets heeft ingelegd, loopt dat snel op: bij een winst van € 50.000 heb je alleen uit 2023 tot en met 2025 al € 30.102 reserveringsruimte.

Maar mogen is niet hetzelfde als lonen. Aftrek levert alleen iets op zolang je inkomstenbelasting betaalt. Bij € 50.000 winst bespaart alles boven ongeveer € 18.790 aftrek in 2026 geen inkomstenbelasting meer. Hieronder staat hoe je je reserveringsruimte berekent, wat er eind 2026 vervalt, en hoeveel inhalen jou oplevert.

Wat is reserveringsruimte?

Als zzp’er zonder pensioenopbouw heb je meestal elk jaar jaarruimte: het bedrag aan lijfrentepremie dat je mag aftrekken. Betaal je minder premie dan je jaarruimte, dan heet het verschil ‘niet-benutte jaarruimte’. Alle niet-benutte jaarruimte van de tien jaren ervoor samen is je reserveringsruimte. Hoe je de jaarruimte van dit jaar zelf berekent, staat in jaarruimte 2026 berekenen.

Drie regels uit de wet en de uitleg van de Belastingdienst:

• Oudste jaar eerst. Gebruik je reserveringsruimte, dan gaat die af van het oudste jaar met niet-gebruikte ruimte.
• Eerst reserveringsruimte, dan jaarruimte. Heb je allebei, dan adviseert de Belastingdienst eerst de reserveringsruimte te gebruiken. Zo vervalt er geen oude ruimte, en blijft de jaarruimte van dit jaar zelf weer tien jaar bewaard.
• Een maximum per jaar. Je mag in 2026 maximaal € 42.753 aan reserveringsruimte gebruiken. Heb je meer, dan schuift de rest door, zolang het binnen de tien jaar valt.

Zo bereken je je reserveringsruimte

Wat in 2023 veranderde

Met een wetswijziging uit 2023 (Staatsblad 2023, 218) is de jaarruimte flink verhoogd, met terugwerkende kracht tot 1 januari 2023. Het percentage ging van 13,3% naar 30% van de premiegrondslag, je mag tien in plaats van zeven jaar terug, en het maximum aan reserveringsruimte dat je per jaar mag inhalen ging van € 7.587 in 2022 (€ 14.978 vanaf tien jaar vóór je AOW-leeftijd) naar € 38.000 in 2023. De toevoeging aan de oudedagsreserve telt niet meer mee. De bedragen per jaar:

Voor zzp’ers zonder pensioenopbouw in loondienst betekent dit: wie in 2023, 2024 en 2025 niets heeft ingelegd, heeft vanaf ongeveer € 64.059 winst per jaar al meer reserveringsruimte uit die drie jaren dan je in 2026 mag inhalen.

Doorgerekend: wat inhalen in 2026 oplevert

Stel: je had in 2022 tot en met 2026 elk jaar dezelfde winst, je bouwde geen pensioen op en je hebt sinds 2023 geen lijfrentepremie afgetrokken. Niet-gebruikte ruimte van vóór 2023 tellen we niet mee; heb je die wel, dan wordt je reserveringsruimte groter. Onder de AOW-leeftijd, urencriterium gehaald, geen ander inkomen.

De kolom ‘aftrek die nog belasting bespaart’ is de grens waarboven je inkomstenbelasting in 2026 al nul is. Elke euro daarboven levert in 2026 niets meer op. Tot ongeveer € 94.000 winst ligt die grens onder je maximale aftrek. Pas bij een hoge winst kun je je volledige ruimte nuttig gebruiken, en dan levert elke euro aftrek tot zo’n 50% op.

Waarom alles in één keer inhalen zonde kan zijn

Aftrek verlaagt je belastbaar inkomen. Zolang je inkomstenbelasting betaalt, levert elke euro aftrek je marginale tarief op, plus een stukje extra omdat je algemene heffingskorting minder wordt afgebouwd. Maar je heffingskortingen zijn niet uitbetaalbaar: is je inkomstenbelasting nul, dan levert verdere aftrek niets meer op. Je Zvw-bijdrage verandert niet; die rekent met je winst, niet met je lijfrenteaftrek.

Twee dingen om te onthouden. Betaal je premie die je niet aftrekt, dan mag je die later niet alsnog aftrekken (wel houdt de Belastingdienst er rekening mee als je lijfrente later wordt uitgekeerd). En reserveringsruimte die je niet gebruikt, blijft tien jaar staan. Spreiden over meerdere jaren kan dus meer opleveren dan alles in één keer. Let alleen op ruimte uit 2016: die vervalt na 2026.

De aftrek heeft nog een effect: je verzamelinkomen daalt, en dat is je toetsingsinkomen voor toeslagen. Krijg je zorgtoeslag, dan kan aftrek daar ook nog iets opleveren; zie zorgtoeslag als zzp’er. Dat zit niet in de tabel.

Reken je eigen reserveringsruimte uit

Waarop dit rekent

Verwante artikelen: je jaarruimte van dit jaar in jaarruimte 2026 berekenen; pensioen opbouwen als zelfstandige in pensioen voor zzp’ers; wat je bij stoppen met een stakingslijfrente kunt doen in stoppen met je eenmanszaak; en wat je netto overhoudt in belasting zzp berekenen.

Ligt je inkomen boven € 137.800, dan kun je naast deze inhaalruimte ook een nettolijfrente opbouwen; ook daarvoor mag je niet gebruikte ruimte van tien jaar inhalen.

Veelgestelde vragen